De nieuwe ZZP Zelfstandigenwet: wat verandert er?

De nieuwe ZZP Zelfstandigenwet is een wetsvoorstel dat vanaf 2028 duidelijker moet maken wanneer u zelfstandig werkt. De wet is nog niet definitief. U en uw opdrachtgever doen er verstandig aan om uw afspraken, administratie en dagelijkse werkwijze nu al te controleren. Het voorstel moet schijnzelfstandigheid beperken en echte ondernemers meer duidelijkheid geven. Daarbij telt niet alleen wat er in uw contract staat. Ook de manier waarop u werkt, blijft belangrijk.

De ZZP Zelfstandigenwet in het kort samengevat:

• De nieuwe ZZP Zelfstandigenwet is nog een wetsvoorstel.
• De beoogde ingangsdatum is 1 januari 2028.
• De zelfstandigentoets kijkt naar uw ondernemerschap.
• De werkrelatietoets beoordeelt een specifieke opdracht.
• Een contract alleen bewijst niet dat u zelfstandig werkt.

Wat is de nieuwe ZZP Zelfstandigenwet?

De nieuwe ZZP Zelfstandigenwet moet vooraf meer duidelijkheid geven over de beoordeling van arbeidsrelaties. Het voorstel maakt onderscheid tussen zelfstandig ondernemerschap en de manier waarop u binnen een opdracht werkt. Zo wil de overheid beter kunnen bepalen wanneer sprake is van zelfstandig werk of loondienst.

De wet is bedoeld om schijnzelfstandigheid te beperken. Daarvan kan sprake zijn als iemand op papier zzp’er is, maar in de praktijk werkt als werknemer. Denk aan vaste werktijden, dagelijkse aansturing en weinig ruimte voor eigen keuzes. Dat kan risico’s geven voor zowel u als uw opdrachtgever.

Volgens de beschikbare informatie loopt de internetconsultatie tot en met 29 oktober 2026. Daarna kunnen inhoud, planning en voorwaarden nog veranderen. Behandel de voorgestelde regels daarom als voorbereiding en niet als definitieve wetgeving.

Waarom komt er een nieuwe zzp wet?

De huidige beoordeling van een arbeidsrelatie is vaak complex. Een inschrijving bij de Kamer van Koophandel, een btw nummer en facturen zijn nuttig, maar niet beslissend. De feitelijke samenwerking weegt zwaar.

De voorgestelde wet moet eerder duidelijk maken waar u aan toe bent. Dat helpt zzp’ers die echt ondernemen en opdrachtgevers die zorgvuldig willen inhuren. Tot de wet ingaat, blijven bestaande regels, rechtspraak en de wet dba belangrijk.

Wanneer gaat de wet mogelijk in?

De beoogde ingangsdatum is 1 januari 2028. Deze datum staat nog niet vast. De politieke behandeling kan leiden tot wijzigingen of vertraging.

U hoeft niet te wachten met voorbereiden. Duidelijke opdrachten, een goede administratie en zakelijke afspraken helpen ook onder de huidige regels.

Wat betekent de nieuwe ZZP Zelfstandigenwet voor u?

Als zzp’er moet u straks waarschijnlijk beter kunnen laten zien dat u ondernemer bent én zelfstandig werkt binnen een opdracht. Het risico ontstaat vooral wanneer uw werk sterk lijkt op loondienst. Dat kan onzekerheid geven over uw positie en die van uw opdrachtgever.

U verkleint dat risico door uw zakelijke keuzes goed vast te leggen. Zorg dat offertes, opdrachtbevestigingen, facturen en uw dagelijkse werkwijze bij elkaar passen. Bekijk ook regelmatig of een langdurige opdracht nog voldoende zelfstandige ruimte biedt.

Wat is de zelfstandigentoets?

De zelfstandigentoets kijkt naar uw ondernemerschap als geheel. De toets gaat dus verder dan één klant of één opdracht. De vraag is of u zelf uw bedrijf voert, zakelijke risico’s draagt en actief onderneemt.

• U werft klanten of onderhoudt contact met meerdere opdrachtgevers.
• U maakt offertes en stuurt zelf facturen.
• U bepaalt uw tarief en zakelijke voorwaarden.
• U draagt kosten en risico voor uw onderneming.
• U regelt zelf pensioen en zakelijke verzekeringen.

Eén kenmerk is niet altijd doorslaggevend. Meerdere opdrachtgevers zijn bijvoorbeeld een belangrijk signaal, maar geen harde eis. Het volledige beeld van uw onderneming telt.

Een overzichtelijke administratie maakt uw positie beter aantoonbaar. Let daarom goed op uw ZZP boekhouding, urenregistratie en facturen. Ook pensioen en zakelijke verzekeringen laten zien dat u zelf verantwoordelijkheid neemt voor uw onderneming.

Wat is de werkrelatietoets?

De werkrelatietoets kijkt naar één concrete opdracht. U kunt duidelijk ondernemer zijn, maar binnen een bepaalde opdracht toch te veel werken onder gezag van de opdrachtgever. Dan kan die opdracht risico geven.

• U bepaalt zoveel mogelijk zelf hoe u het resultaat bereikt.
• U heeft ruimte om te onderhandelen over de opdracht.
• U werkt niet onder voortdurend dagelijks gezag.
• U bent niet volledig ingebed in de organisatie.
• U draagt verantwoordelijkheid voor kwaliteit en resultaat.

Werk op locatie of op vaste tijden betekent niet automatisch dat u werknemer bent. In de zorg, bouw of dienstverlening kan dat nodig zijn. De vraag blijft hoeveel zelfstandige ruimte u in de praktijk heeft.

Wanneer is er sprake van een veilige haven?

De veilige haven is in de beschikbare plannen bedoeld voor situaties waarin u aan beide toetsen voldoet. U bent dan aantoonbaar ondernemer en werkt ook binnen de opdracht zelfstandig. Dat moet meer zekerheid geven aan u en uw opdrachtgever.

Een goede overeenkomst is daarbij niet genoeg. Werkt u in de praktijk anders dan afgesproken, dan kan de beoordeling anders uitvallen. Een papieren constructie biedt dus geen zekerheid.

Controleer daarom regelmatig of uw opdracht nog past bij de gemaakte afspraken. Bewaar offertes, opdrachtbevestigingen, facturen en relevante zakelijke communicatie. Dit helpt u om uw zelfstandige werkwijze te onderbouwen en schijnzelfstandigheid te voorkomen.

Wat verandert er voor opdrachtgevers?

Opdrachtgevers blijven verantwoordelijk voor een zorgvuldige inrichting van de samenwerking. Het probleem ontstaat vaak geleidelijk. Een zzp’er draait bijvoorbeeld steeds meer mee in een team, krijgt vaste taken of wordt aangestuurd door een leidinggevende.

Als de relatie achteraf als dienstverband wordt beoordeeld, kunnen loonheffingen en arbeidsrechtelijke verplichtingen volgen. Daarom is het belangrijk om niet alleen het contract, maar vooral de praktijk te beoordelen.

• Leg het gewenste resultaat en de zelfstandige rol vast.
• Beoordeel hoeveel gezag er in de praktijk is.
• Bespreek ruimte voor eigen keuzes en vervanging.
• Controleer of de zzp’er aantoonbaar onderneemt.
• Bewaar afspraken, facturen en opdrachtbevestigingen.

Bij langdurige opdrachten is een periodieke controle verstandig. Zo kunt u afspraken op tijd aanpassen als de samenwerking verandert.

Wat is het verschil met VBAR en de wet DBA?

De VBAR is een eerder voorstel voor duidelijkere regels over arbeidsrelaties. De nieuwe ZZP Zelfstandigenwet richt zich ook op dit onderwerp, maar werkt met een zelfstandigentoets en een werkrelatietoets. De definitieve uitwerking kan nog veranderen.

De wet DBA en bestaande rechtspraak blijven relevant zolang nieuwe wetgeving niet geldt. Ook nu kijkt men naar alle feiten en omstandigheden. Een overeenkomst, modelcontract of factuur biedt dus geen volledige zekerheid als de dagelijkse praktijk op loondienst lijkt.

Wat betekent het rechtsvermoeden bij een laag uurtarief?

Volgens de beschikbare plannen blijft het rechtsvermoeden van werknemerschap bestaan bij een uurtarief tot 38 euro. In zo’n situatie kan een opdrachtgever mogelijk moeten aantonen dat geen sprake is van loondienst.

Het bedrag en de wettelijke uitwerking kunnen nog wijzigen. Zie het daarom niet als een vaste grens. Uw tarief is slechts één onderdeel van de beoordeling. Uw vrijheid, risico en werkwijze blijven ook belangrijk.

Wat kunt u nu al doen?

U kunt zich vandaag al voorbereiden op de nieuwe ZZP regels van 2028. Het probleem is vaak dat documenten pas worden verzameld als er vragen ontstaan. Dat kost tijd en maakt uitleg lastiger.

Met een goede voorbereiding houdt u grip op uw onderneming. U kunt uw keuzes beter uitleggen aan opdrachtgevers en ziet sneller waar uw administratie of afspraken aandacht vragen.

• Zorg voor duidelijke offertes, opdrachten en facturen.
• Houd uren, kosten en klantcontact zorgvuldig bij.
• Leg het resultaat en uw eigen verantwoordelijkheid vast.
• Werk waar mogelijk aan nieuwe klanten en acquisitie.
• Bespreek twijfel op tijd met een boekhouder of adviseur.

In het kort

De nieuwe ZZP Zelfstandigenwet is nog niet definitief en heeft als beoogde ingangsdatum 1 januari 2028. De zelfstandigentoets kijkt naar uw onderneming. De werkrelatietoets kijkt naar uw rol binnen één opdracht. U staat sterker met duidelijke afspraken, een goede administratie en een werkwijze die past bij zelfstandig ondernemerschap.

Veelgestelde vragen over de nieuwe ZZP Zelfstandigenwet

Hieronder vindt u korte antwoorden op de belangrijkste vragen over de voorgestelde zzp wet. Deze antwoorden helpen u snel inzicht te krijgen in de status, planning en gevolgen voor uw werk.

Wat is de nieuwe ZZP Zelfstandigenwet?

De nieuwe ZZP Zelfstandigenwet is een wetsvoorstel. Het moet duidelijker maken wanneer u zelfstandig werkt. Daarbij wordt gekeken naar uw ondernemerschap en naar de manier waarop u een specifieke opdracht uitvoert.

Wanneer gaat de nieuwe ZZP Zelfstandigenwet in?

De beoogde ingangsdatum is 1 januari 2028. Deze datum is nog niet definitief. De inhoud en planning kunnen tijdens de verdere behandeling van het wetsvoorstel veranderen.

Geldt de nieuwe wet al?

Nee. De wet is nog in voorbereiding. Volgens de beschikbare informatie loopt de internetconsultatie tot en met 29 oktober 2026. Tot invoering blijven bestaande regels en rechtspraak belangrijk.

Moet iedere zzp’er drie opdrachtgevers hebben?

Nee. Meerdere opdrachtgevers ondersteunen uw ondernemerschap, maar zijn geen harde eis. De beoordeling kijkt naar het totaalbeeld, zoals risico, acquisitie, zelfstandige keuzes en uw dagelijkse werkwijze.

Wat gebeurt er als ik niet als zelfstandige word gezien?

Dan kan de werkrelatie mogelijk als dienstverband worden beoordeeld. Dat kan gevolgen hebben voor loonheffingen en arbeidsrechtelijke verplichtingen. Vraag tijdig advies als u twijfelt over uw situatie.

Twijfelt u of uw opdrachten passen bij zelfstandig ondernemerschap? Bespreek uw administratie, tarieven en werkwijze met een boekhouder die zzp’ers begrijpt. U krijgt heldere uitleg en praktische hulp bij uw financiële voorbereiding.